अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांसाठी एकरकमी लाभ मंजूर, शासन निर्णय जारी
महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागाने दिनांक २३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अंगणवाडी कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा शासन निर्णय (GR) जाहीर केला आहे. हा निर्णय एकात्मिक बाल विकास सेवा (ICDS) योजनेंतर्गत कार्यरत असलेल्या अंगणवाडी सेविका, मिनी अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीस यांच्यासाठी दिलासादायक ठरणारा आहे. विशेषतः १ एप्रिल २०२२ नंतर सेवानिवृत्त झालेल्या किंवा विविध कारणांनी सेवामुक्त झालेल्या कर्मचाऱ्यांना शासनाकडून एकरकमी आर्थिक लाभ देण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे.
गेल्या काही काळापासून अंगणवाडी सेविकांच्या सेवानिवृत्ती लाभाबाबत प्रकरणे प्रलंबित होती. अनेक कर्मचाऱ्यांना ग्रॅज्युईटी (उपदान) लागू होण्याच्या कालावधीतील लाभ मिळाला नव्हता. आता या नव्या शासन निर्णयामुळे १ एप्रिल २०२२ पासून ते ग्रॅज्युईटी लागू होईपर्यंत ज्या सेविका, मिनी सेविका किंवा मदतनीस सेवानिवृत्त झाल्या आहेत, राजीनामा दिला आहे, सेवेतून काढण्यात आल्या आहेत किंवा सेवेत असताना दुर्दैवाने त्यांचे निधन झाले आहे, अशा सर्व पात्र प्रकरणांना एकरकमी लाभ देण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
शासन निर्णय GR डाउनलोड करा
या लाभाची रक्कम ३० एप्रिल २०१४ रोजीच्या शासन निर्णयामध्ये नमूद केलेल्या सूत्रानुसार निश्चित केली जाणार आहे. संबंधित सेविकेचा सेवाकाल, मानधन आणि इतर अटी लक्षात घेऊन परिगणना केली जाईल. विशेष बाब म्हणजे हा संपूर्ण खर्च महाराष्ट्र शासनामार्फत केला जाणार असून लाभार्थ्यांवर कोणतीही आर्थिक जबाबदारी राहणार नाही.
या योजनेसाठी सन २०२५–२६ या आर्थिक वर्षात एकूण ३.०० कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. हा निधी आयुक्त, एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना यांना वितरित करण्यात येणार असून त्यांना तो खर्च करण्यास अधिकृत मान्यता देण्यात आली आहे. निधी ‘एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना प्रकल्प’ आणि ‘विशेष पोषण आहार कार्यक्रम’ या लेखाशीर्षांतून उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. त्यामुळे पात्र प्रकरणांची तातडीने छाननी करून रक्कम वितरित करण्याची प्रक्रिया गतीमान होणार आहे.
१ एप्रिल २०२२ नंतरच्या सर्व एकरकमी लाभ प्रकरणांची कार्यवाही आयुक्त, एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना, नवी मुंबई यांच्या कार्यालयामार्फत केली जाणार आहे. लाभार्थ्यांचे प्रस्ताव तपासून, आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी करून आणि परिगणना पूर्ण करून संबंधित अंगणवाडी सेविका, मिनी सेविका किंवा मदतनीस यांना रक्कम अदा करण्याचे स्पष्ट निर्देश शासन निर्णयात देण्यात आले आहेत. त्यामुळे अनेक वर्षे प्रतीक्षेत असलेल्या कर्मचाऱ्यांना लवकरच आर्थिक दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
या शासन निर्णयाची अधिकृत प्रत आणि सविस्तर माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर www.maharashtra.gov.in येथे उपलब्ध आहे. संबंधित शासन निर्णयाचा संकेतांक २०२६०२२३१७२११६३४३० असा असून इच्छुक नागरिक, कर्मचारी किंवा संबंधित कुटुंबीयांनी अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन माहितीची खातरजमा करावी.
एकूणच, हा निर्णय अंगणवाडी सेविका, मिनी अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीस यांच्यासाठी आर्थिक सुरक्षिततेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. दीर्घकाळ प्रलंबित असलेले सेवानिवृत्ती लाभ आता प्रत्यक्षात मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाल्याने संबंधित कर्मचाऱ्यांमध्ये समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.