Ajit Pawar Plane Crash Report : अजित दादा पवार विमान अपघातावेळी कॉकपिटमधून ‘Oh Shit’चा आवाज; प्राथमिक अहवालात धक्कादायक खुलासा
दिवंगत उपमुख्यमंत्री Ajit Pawar यांच्या विमान अपघातासंदर्भात Aircraft Accident Investigation Bureau (AAIB) ने सादर केलेल्या प्राथमिक अहवालात अनेक महत्त्वाचे मुद्दे समोर आले आहेत. अहवालानुसार, कमी दृश्यमानता असतानाही बारामती येथे लँडिंगचा प्रयत्न करण्यात आला. संबंधित विमानतळ हे अनियंत्रित (Uncontrolled Airfield) असून तेथे आवश्यक पायाभूत सुविधांचा अभाव असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले आहे. दुसऱ्या प्रयत्नात लँडिंग करताना विमान प्रथम झाडांना धडकले आणि त्यानंतर जमिनीवर आदळले. अंतिम क्षणी कॉकपिटमधून “Oh Shit, Oh Shit” असा आवाज नोंदवला गेल्याचेही अहवालात नमूद आहे. दोन्ही पायलट्सनी मद्यपान केले नव्हते, हे वैद्यकीय तपासणीत स्पष्ट झाले आहे.
अपघाताची घटनाक्रमवार माहिती
अहवालानुसार, पहिल्या प्रयत्नात रनवे स्पष्ट दिसत नसल्यामुळे पायलटने ‘Go-Around’ निर्णय घेतला. त्या वेळी नियंत्रकाने कॉकपिटला रनवेची दृश्यमानता सुमारे ३ किलोमीटर असल्याची माहिती दिली होती, तर सुरक्षित लँडिंगसाठी किमान ५ किलोमीटर दृश्यमानता अपेक्षित होती. त्यानंतर विमानाने पुन्हा वळसा घेत दुसऱ्या प्रयत्नासाठी तयारी केली. रनवे 11 वर लँडिंग क्लीअरन्स देण्यात आला. अंतिम क्षणी कॉकपिटमधून घाबरलेल्या स्वरात उद्गार ऐकू आले आणि विमान रनवेच्या डाव्या बाजूस सुमारे ५० मीटर अंतरावर कोसळले. प्रथम झाडांना धडक देत विमान जमिनीवर आदळले आणि अपघातानंतर त्याला आग लागली. कॉकपिट आणि केबिन पूर्णपणे जळाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
बारामती विमानतळातील सुरक्षा त्रुटी
अपघाताच्या अनुषंगाने Baramati Airport येथील सुरक्षाव्यवस्थेतील त्रुटींचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. रनवेवरील मार्किंग स्पष्ट दिसत नव्हते. रनवेवर सैल खडी (Loose Gravels) आढळली. विमानतळाला पूर्णपणे कुंपण (Boundary Wall) नसल्याचेही नमूद आहे. अग्निशमन सेवा (ARFF) सुविधा उपलब्ध नव्हती. येथे फक्त VFR (Visual Flight Rules) ऑपरेशन्सना परवानगी आहे आणि नियमित ATC सेवा उपलब्ध नाही. त्यामुळे अशा परिस्थितीत लँडिंग करताना अतिरिक्त दक्षता आवश्यक होती, असे अहवालातून सूचित होते.
ब्लॅक बॉक्स तपास आणि आंतरराष्ट्रीय मदत
अपघातग्रस्त विमानातील फ्लाईट डेटा रेकॉर्डर (FDR) मधील डेटा यशस्वीरित्या डाउनलोड करण्यात आला आहे. मात्र कॉकपिट व्हॉईस रेकॉर्डर (CVR) ला थर्मल डॅमेज झाल्याने त्यातील माहिती पुनर्प्राप्त करण्यासाठी अमेरिकेतील National Transportation Safety Board (NTSB) यांची मदत घेण्यात आली आहे. अंतिम निष्कर्षासाठी तपास अद्याप सुरू आहे.
विमानासंबंधी तांत्रिक बाबी
अहवालात नमूद केल्याप्रमाणे, विमानाची नोंदणी आणि एअरवर्थिनेस प्रमाणपत्र वैध होते. शेवटची तपासणी मार्च 2025 मध्ये करण्यात आली होती. इंजिन तपासणी आणि इतर तांत्रिक बाबी नियमांनुसार होत्या. Minimum Equipment List (MEL) अंतर्गत कोणतीही प्रलंबित तांत्रिक अडचण नव्हती. विमानाचे वजन आणि इंधन मर्यादाही नियमांप्रमाणे असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
अहवालातील मुख्य शिफारशी
Directorate General of Civil Aviation (DGCA) ने सर्व फ्लाईट ऑपरेटर्सना अनियंत्रित विमानतळांवर आवश्यक मानक कार्यपद्धती (SOP) काटेकोरपणे पाळण्याचे निर्देश द्यावेत, अशी शिफारस करण्यात आली आहे. हवामानाची परिस्थिती नियमानुसार नसेल तर अशा विमानतळांवर लँडिंग किंवा टेकऑफस परवानगी देऊ नये, असेही नमूद आहे. तसेच, प्रत्येक विमानतळावर हवामानविषयक मूलभूत माहिती देणारी व्यवस्था असावी आणि संबंधित विमानतळ व्यावसायिक विमान सेवांसाठी योग्य आहे का, याची व्यवहार्यता DGCA ने तपासावी, अशी सूचना करण्यात आली आहे.
प्राथमिक अहवालातून अनेक महत्त्वाचे मुद्दे समोर आले असले तरी अपघाताचे अंतिम कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. सखोल तांत्रिक तपासानंतरच अंतिम निष्कर्ष जाहीर केला जाणार आहे.