DA Hike : दिवाळीपूर्वी सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी खुशखबर! 4 राज्यांत महागाई भत्त्यात वाढ; कुठे DA 63%
दिवाळीपूर्वी सरकारी कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांसाठी महत्त्वाच्या घडामोडी समोर आल्या आहेत. राजस्थान, तामिळनाडू, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगड या चार राज्य सरकारांनी महागाई भत्ता (Dearness Allowance – DA) किंवा महागाई मदत (Dearness Relief – DR) वाढवण्याचे निर्णय जाहीर केले आहेत. या निर्णयांमुळे लाखो कर्मचारी, शिक्षक, निवृत्त कर्मचारी आणि कुटुंब निवृत्तिवेतनधारकांना आर्थिक दिलासा मिळणार आहे.
महागाई भत्त्यातील वाढ प्रत्येक राज्यात सारखी नाही. राजस्थान आणि तामिळनाडूमध्ये DA 3 टक्क्यांनी वाढवून 63 टक्के करण्यात आला आहे. मध्य प्रदेशात 2 टक्क्यांच्या वाढीनंतर DA 60 टक्के झाला आहे. तर छत्तीसगडमध्येही 2 टक्के वाढीनंतर DA 60 टक्क्यांवर पोहोचला आहे.
काही राज्यांमध्ये वाढीव भत्त्याची थकबाकी देण्याची तरतूद आहे. राजस्थानमध्ये पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी दिवाळी बोनसची घोषणाही करण्यात आली आहे. मात्र, या लाभांची पात्रता, थकबाकीचे हप्ते आणि प्रत्यक्ष जमा होण्याची तारीख संबंधित राज्याच्या आदेशानुसार ठरेल.
1. राजस्थानमध्ये DA वाढवून 63 टक्के
राजस्थान सरकारने राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या महागाई भत्त्यात 3 टक्क्यांची वाढ मंजूर केली आहे. या निर्णयानंतर सातव्या वेतन आयोगानुसार वेतन घेणाऱ्या पात्र कर्मचाऱ्यांचा DA 60 टक्क्यांवरून 63 टक्के झाला आहे. राज्यातील पेन्शनधारकांच्या महागाई मदतीतही 3 टक्क्यांची वाढ करण्यात आली आहे.
ही वाढ 1 जुलै 2026 पासून लागू करण्यात आली आहे. त्यामुळे पात्र कर्मचाऱ्यांना लागू नियमांनुसार मागील कालावधीतील थकबाकी मिळण्याची शक्यता आहे. थकबाकी कोणत्या पद्धतीने आणि कोणत्या महिन्यात दिली जाईल, यासाठी संबंधित सरकारी आदेश तपासणे आवश्यक आहे.
या निर्णयाचा लाभ 7 लाखांहून अधिक सरकारी कर्मचारी आणि 5 लाखांहून अधिक पेन्शनधारकांना होण्याची अपेक्षा आहे. याशिवाय, राजस्थान सरकारने सुमारे 6 लाख पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी तदर्थ दिवाळी बोनस जाहीर केला आहे. त्यामुळे पात्र कर्मचाऱ्यांना वाढीव DA सोबत बोनसचाही लाभ मिळू शकतो.
मात्र, प्रत्येक कर्मचाऱ्याला बोनसची रक्कम सारखीच मिळेल असे नाही. बोनससाठी लागू असलेल्या पात्रता अटी आणि शासन निर्णयातील तरतुदी तपासणे गरजेचे आहे.
2. तामिळनाडूमध्ये DA 60 टक्क्यांवरून 63 टक्के
तामिळनाडू सरकारने सरकारी कर्मचारी, शिक्षक, पेन्शनधारक आणि कुटुंब निवृत्तिवेतनधारकांसाठी महागाई भत्त्यात 3 टक्क्यांची वाढ जाहीर केली आहे. मुख्यमंत्री सी. जोसेफ विजय यांनी 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी ही घोषणा केली.
या निर्णयानुसार DA चा दर 60 टक्क्यांवरून 63 टक्के करण्यात आला आहे. ही वाढ 1 जुलै 2026 पासून लागू राहणार आहे. केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांच्या DA वाढीनंतर राज्य कर्मचाऱ्यांनाही त्याच दराने लाभ देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
या वाढीचा फायदा सुमारे 16 लाख सरकारी कर्मचारी, शिक्षक, पेन्शनधारक आणि कुटुंब निवृत्तिवेतनधारकांना होणार आहे. या निर्णयामुळे राज्य सरकारवर वर्षाला अंदाजे 1,858 कोटी रुपयांचा अतिरिक्त आर्थिक भार पडणार असल्याचे जाहीर करण्यात आले आहे.
जुलै 2026 पासून वाढ लागू असल्यामुळे पात्र लाभार्थ्यांना थकबाकीचा लाभ मिळू शकतो. मात्र, थकबाकीचे वितरण आणि प्रत्यक्ष वेतन किंवा पेन्शनमध्ये वाढ कधी दिसेल, याची खात्री अधिकृत आदेशानुसार करावी.
3. मध्य प्रदेशात DA मध्ये 2 टक्क्यांची वाढ
मध्य प्रदेश सरकारने सरकारी कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांच्या महागाई भत्त्यात 2 टक्क्यांची वाढ जाहीर केली आहे. मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांनी 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी यासंदर्भात माहिती दिली.
या निर्णयानंतर सातव्या वेतनमानानुसार वेतन घेणाऱ्या पात्र कर्मचाऱ्यांचा DA 58 टक्क्यांवरून 60 टक्के झाला आहे. ही वाढ 1 जानेवारी 2026 पासून लागू करण्यात आली आहे.
जानेवारी ते सप्टेंबर 2026 या नऊ महिन्यांच्या कालावधीतील पात्र थकबाकी तीन समान मासिक हप्त्यांमध्ये देण्याचे जाहीर करण्यात आले आहे. ऑक्टोबर महिन्याच्या वेतनासोबत वाढीव DA रोख स्वरूपात देण्यात येईल; हे वेतन नोव्हेंबरमध्ये मिळणार आहे.
पेन्शनधारकांसाठीही महागाई मदतीत 2 टक्क्यांची वाढ जाहीर करण्यात आली आहे. त्यांच्यासाठी ही वाढ 1 जुलै 2026 पासून लागू राहणार आहे. पेन्शनधारकांच्या प्रत्यक्ष लाभाची गणना आणि थकबाकीचे तपशील संबंधित आदेशांनुसार निश्चित होतील.
त्यामुळे मध्य प्रदेशातील पात्र कर्मचाऱ्यांना वाढीव मासिक भत्त्याबरोबरच मागील नऊ महिन्यांच्या थकबाकीचा लाभ टप्प्याटप्प्याने मिळणार आहे.
4. छत्तीसगडमध्ये DA 58 टक्क्यांवरून 60 टक्के
छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री विष्णुदेव साय यांनी राज्य सरकारी कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांसाठी महागाई भत्ता व महागाई मदतीत 2 टक्क्यांची वाढ जाहीर केली आहे.
या निर्णयानुसार कर्मचाऱ्यांचा DA 58 टक्क्यांवरून 60 टक्के होणार आहे. वाढीव दर 1 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू करण्यात येणार आहे. पेन्शनधारकांच्या महागाई मदतीतही 2 टक्क्यांची वाढ करण्यात आली आहे.
या निर्णयाचा लाभ सुमारे 3.85 लाख सरकारी कर्मचारी आणि 1.50 लाख पेन्शनधारकांना मिळणार आहे. म्हणजेच एकूण अंदाजे 5.35 लाख लाभार्थ्यांना या निर्णयाचा फायदा होईल.
या वाढीमुळे छत्तीसगड सरकारवर दरमहा अंदाजे 36 कोटी रुपये आणि वर्षाला सुमारे 432 कोटी रुपयांचा अतिरिक्त आर्थिक भार पडणार असल्याचे वृत्त आहे.
ही वाढ 1 नोव्हेंबरपासून लागू होणार असल्यामुळे पात्र कर्मचाऱ्यांना सुधारित दरानुसार लाभ मिळेल. मात्र, या निर्णयामुळे मागील महिन्यांची थकबाकी मिळणार आहे का, हे संबंधित शासन आदेशातून तपासणे आवश्यक आहे.
DA वाढल्यामुळे कर्मचाऱ्यांच्या पगारात किती फरक पडेल?
महागाई भत्त्याची गणना सामान्यतः मूळ वेतनावर केली जाते. त्यामुळे DA मध्ये 2 किंवा 3 टक्क्यांची वाढ झाल्यास कर्मचाऱ्याच्या मूळ वेतनानुसार दरमहा मिळणाऱ्या भत्त्यात फरक पडतो.