LPG सिलेंडर पुन्हा महागला; तीन महिन्यांत दुसऱ्यांदा दरवाढ, जाणून घ्या नवीन दर
सामान्य नागरिकांसाठी महत्त्वाची असलेली घरगुती LPG गॅस सिलेंडरची किंमत पुन्हा एकदा वाढली आहे. यावेळी 14.2 किलोच्या घरगुती सिलेंडरच्या दरात ₹29 ची वाढ करण्यात आली असून नवीन दर मध्यरात्रीपासून लागू झाले आहेत. या वाढीनंतर दिल्लीमध्ये घरगुती सिलेंडरची किंमत ₹913 वरून ₹942 इतकी झाली आहे. वाढत्या महागाईच्या पार्श्वभूमीवर ही दरवाढ सर्वसामान्य कुटुंबांसाठी अतिरिक्त आर्थिक भार ठरणार आहे.
तीन महिन्यांत दुसऱ्यांदा दरवाढ
विशेष म्हणजे, गेल्या तीन महिन्यांत घरगुती LPG सिलेंडरच्या किमतीत दुसऱ्यांदा वाढ करण्यात आली आहे. यापूर्वी 7 मार्च रोजी सिलेंडरच्या दरात ₹60 ची वाढ झाली होती. आता झालेल्या ₹29 च्या वाढीसह एकूण तीन महिन्यांत सिलेंडर ₹89 ने महागला आहे. त्यामुळे घरगुती बजेट सांभाळणे अधिक कठीण होणार असल्याची भावना ग्राहकांमध्ये व्यक्त होत आहे.
प्रमुख शहरांतील नवीन दर
नवीन दरांनुसार देशातील प्रमुख शहरांमध्ये घरगुती LPG सिलेंडरच्या किमती पुढीलप्रमाणे आहेत:
| शहर | जुनी किंमत | नवीन किंमत | वाढ |
|---|---|---|---|
| दिल्ली | ₹913 | ₹942 | ₹29 |
| कोलकाता | ₹939 | ₹968 | ₹29 |
| मुंबई | ₹912.50 | ₹941.50 | ₹29 |
| चेन्नई | ₹928.50 | ₹957.50 | ₹29 |
| भोपाळ | ₹918.50 | ₹947.50 | ₹29 |
| जयपूर | ₹916.50 | ₹945.50 | ₹29 |
सर्व शहरांमध्ये समान स्वरूपाची ₹29 ची वाढ करण्यात आली आहे.
तेल कंपन्यांचा तोटा; दरवाढीमागील प्रमुख कारण
वृत्तसंस्था PTI ने दिलेल्या माहितीनुसार, सरकारी तेल विपणन कंपन्यांना प्रत्येक घरगुती LPG सिलेंडरवर सुमारे ₹703 इतका तोटा सहन करावा लागत होता. आंतरराष्ट्रीय बाजारात ऊर्जा उत्पादनांच्या किमती सातत्याने वाढत असल्याने आणि घरगुती सिलेंडर कमी दरात विकावे लागत असल्याने हा आर्थिक ताण वाढला आहे. दरवाढीनंतरही कंपन्यांचा संपूर्ण तोटा भरून निघणार नसून केवळ अंशतः भरपाई होणार असल्याचे सांगितले जात आहे.
यापूर्वीही झाल्या होत्या दरवाढी
सरकारने 8 एप्रिल 2025 रोजी घरगुती LPG सिलेंडरच्या किमतीत ₹50 ची वाढ केली होती. तसेच 1 मार्च 2026 रोजी व्यावसायिक (कॉमर्शियल) गॅस सिलेंडरच्या दरात ₹31 पर्यंत वाढ करण्यात आली होती. याशिवाय 5 किलोच्या छोट्या LPG सिलेंडरच्या किमतीतही ₹11 ची वाढ करून त्याची किंमत ₹821.50 करण्यात आली होती.
पेट्रोल, डिझेल आणि CNG नंतर आता LPG महाग
गेल्या काही आठवड्यांपासून इंधन दरवाढीचा सिलसिला सुरूच आहे. मे महिन्यात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती मिळून सुमारे ₹7.50 प्रति लिटरने वाढल्या आहेत. त्याचबरोबर CNG च्या दरातही जवळपास ₹6 प्रति किलो वाढ झाली आहे. तेल कंपन्यांच्या म्हणण्यानुसार, पेट्रोलवर सुमारे ₹11 प्रति लिटर आणि डिझेलवर ₹33.6 प्रति लिटर इतका तोटा होत असून, सध्याचे दरही पूर्ण खर्चाच्या तुलनेत कमी आहेत.
सरकारची भूमिका काय?
सरकारचे म्हणणे आहे की, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या आणि ऊर्जा उत्पादनांच्या किमतींमध्ये झालेली संपूर्ण वाढ थेट ग्राहकांवर टाकलेली नाही. वाढलेल्या खर्चाचा काही भाग सरकारी तेल कंपन्याच स्वतः उचलत आहेत. त्यामुळे ग्राहकांवरील भार काही प्रमाणात कमी ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याचा दावा सरकारकडून करण्यात येत आहे.
LPG सिलेंडरची किंमत नेमकी कशी ठरते?
गॅस सिलेंडरची किंमत निश्चित करताना अनेक घटकांचा विचार केला जातो. सर्वप्रथम आंतरराष्ट्रीय बाजारातील LPG च्या किमती तपासल्या जातात. त्यानंतर डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे मूल्य, गॅस आयात करण्याचा खर्च, वाहतूक, बॉटलिंग प्लांटचे खर्च आणि वितरण व्यवस्था यांचा विचार केला जातो. याशिवाय बाजारातील परिस्थिती, तेल कंपन्यांची आर्थिक स्थिती तसेच सरकारची कर आणि सबसिडी धोरणे यांचाही अंतिम किंमतीवर थेट परिणाम होतो.
सर्वसामान्यांसाठी वाढती चिंता
सतत वाढणारे LPG, पेट्रोल, डिझेल आणि CNG चे दर पाहता सर्वसामान्य नागरिकांच्या घरगुती खर्चावर मोठा परिणाम होत आहे. स्वयंपाकघरापासून ते प्रवासापर्यंत प्रत्येक क्षेत्रातील खर्च वाढत असल्याने कुटुंबांचे मासिक बजेट अधिक ताणले जात आहे. आगामी काळात आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थितीनुसार इंधन दरांमध्ये आणखी बदल होण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.