आठवा वेतन आयोग : लेव्हलनिहाय सुधारित (संभाव्य) वेतनश्रेणी आणि फिटमेंट फॅक्टर
केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा आठवा वेतन आयोग (8th Pay Commission) दिनांक 1 जानेवारी 2026 पासून लागू होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. यासाठी केंद्र सरकारने नियुक्त केलेल्या वेतन आयोग समितीचे प्राथमिक कामकाज सुरू असून विविध कर्मचारी संघटनांकडून सूचना आणि मागण्या मागविण्यात येत आहेत.
सध्या कर्मचाऱ्यांचे वेतन सातव्या वेतन आयोगाच्या वेतन मॅट्रिक्सनुसार दिले जाते. मात्र, महागाई, जीवनावश्यक खर्चातील वाढ आणि बदललेली आर्थिक परिस्थिती लक्षात घेऊन आठव्या वेतन आयोगामध्ये वेतनश्रेणींमध्ये मोठ्या प्रमाणात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
प्राप्त माहितीनुसार, यावेळी फिटमेंट फॅक्टर सर्व स्तरांसाठी समान न ठेवता लेव्हलनिहाय वेगळा ठेवण्याचा विचार केला जाऊ शकतो. कमी वेतनमान असलेल्या कर्मचाऱ्यांना अधिक लाभ मिळावा या उद्देशाने खालच्या वेतन स्तरांकरिता जास्त फिटमेंट फॅक्टर लागू केला जाऊ शकतो. तर उच्च वेतन स्तरांमध्ये हा फिटमेंट फॅक्टर तुलनेने कमी असण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे.
यामुळे कनिष्ठ कर्मचाऱ्यांच्या वेतनामध्ये तुलनेने अधिक वाढ होऊन वेतनातील असमानता कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो. या प्रस्तावामुळे लाखो केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना आणि निवृत्तीवेतनधारकांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
केंद्र सरकारच्या वेतन मॅट्रिक्समधील लेव्हल 1 ते लेव्हल 18 पर्यंतच्या पदांसाठी विद्यमान मूलभूत वेतन, संभाव्य फिटमेंट फॅक्टर आणि त्यानुसार सुधारित वेतनश्रेणीचा अंदाजित तक्ता पुढे दिलेला आहे. हा तक्ता अधिकृत नसून उपलब्ध माहिती व विविध माध्यमांतील अहवालांच्या आधारे तयार करण्यात आलेला संभाव्य अंदाज आहे.
केंद्र सरकारकडून आठव्या वेतन आयोगाबाबत अंतिम शिफारसी आणि वेतनश्रेणी जाहीर झाल्यानंतरच वास्तविक वेतनवाढ, फिटमेंट फॅक्टर आणि सुधारित वेतन संरचना निश्चित होणार आहे. त्यामुळे कर्मचाऱ्यांनी सध्या उपलब्ध असलेल्या संभाव्य आकडेवारीकडे केवळ अंदाज म्हणून पाहावे.