सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्यांचे पेन्शन लाभ वेळेत देण्याबाबत शासनाच्या महत्त्वपूर्ण सूचना (GR)
राज्यातील शासकीय अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना सेवानिवृत्तीनंतर मिळणारे निवृत्तीवेतन, उपदान, अंशराशीकरण तसेच इतर निवृत्तीविषयक लाभ वेळेत मिळावेत, यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या वित्त विभागाने महत्त्वपूर्ण सूचना जारी केल्या आहेत. महाराष्ट्र नागरी सेवा (निवृत्तिवेतन) नियम, 1982 मधील नियम 118 ते 125 नुसार निवृत्तीवेतन प्रकरणांची कार्यवाही ठरावीक वेळेत पूर्ण करण्यावर शासनाने विशेष भर दिला आहे.
सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्यांना निवृत्तीनंतर आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागू नये आणि त्यांचे निवृत्तीविषयक लाभ विनाविलंब मिळावेत, हा या सूचनांचा मुख्य उद्देश आहे. संबंधित विभाग व कार्यालयांनी निवृत्तीवेतनाची प्रकरणे वेळेत तयार करून पुढील कार्यवाहीसाठी सादर करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
निवृत्तीवेतनाची प्रकरणे प्रलंबित राहू नयेत
शासनाच्या निदर्शनास आले आहे की, काही विभाग व कार्यालयांमध्ये कर्मचाऱ्यांच्या निवृत्तीवेतनाची प्रकरणे दीर्घकाळ प्रलंबित राहतात. त्यामुळे निवृत्त कर्मचारी तसेच कुटुंब निवृत्तिवेतनधारकांना त्यांच्या हक्काच्या आर्थिक लाभांसाठी प्रतीक्षा करावी लागू शकते.
निवृत्तीवेतन प्रकरणांमध्ये अनावश्यक विलंब झाल्यास संबंधित कर्मचाऱ्यांकडून तक्रारी दाखल होण्याची शक्यता असते. काही प्रकरणे न्यायालयीन किंवा लोकायुक्त स्तरापर्यंत जाण्याची शक्यता असल्याने कार्यालयीन स्तरावरच सर्व आवश्यक कार्यवाही वेळेत पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
सेवापुस्तक अद्ययावत ठेवणे आवश्यक
निवृत्तीवेतन प्रकरणाच्या प्रक्रियेमध्ये कर्मचाऱ्याचे सेवापुस्तक अत्यंत महत्त्वाचे असते. त्यामुळे कर्मचाऱ्याच्या सेवापुस्तकात नियुक्तीपासून ते निवृत्तीपर्यंतच्या सर्व महत्त्वाच्या नोंदी वेळोवेळी अद्ययावत ठेवणे आवश्यक आहे.
सेवापुस्तकात नियुक्ती, वेतन, पदोन्नती, वेतनवाढ, रजा, नामनिर्देशन, कुटुंबीयांची माहिती आणि निवृत्तीशी संबंधित आवश्यक नोंदी अचूकपणे नमूद असणे गरजेचे आहे. तसेच मूळ व दुय्यम सेवापुस्तक व्यवस्थित आणि सुरक्षित ठेवण्याची जबाबदारी संबंधित अधिकारी व कार्यालयाची राहणार आहे.
सेवापुस्तकातील नोंदी अपूर्ण किंवा चुकीच्या असल्यास निवृत्तीवेतन प्रकरणाच्या पुढील कार्यवाहीमध्ये अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे संबंधित कार्यालयांनी सेवापुस्तकाची वेळोवेळी तपासणी करून आवश्यक त्या नोंदी पूर्ण कराव्यात, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत.
निवृत्तीच्या दोन वर्षे अगोदर वेतन पडताळणी
निवृत्त होणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या निवृत्तीवेतन प्रकरणात वेतन पडताळणी ही महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. संबंधित कर्मचाऱ्याच्या निवृत्तीच्या तारखेच्या दोन वर्षे अगोदर सेवापुस्तकाची वेतन पडताळणी करण्याची कार्यवाही सुरू करून ती पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
यामुळे निवृत्तीच्या वेळी वेतन निश्चिती, वेतनवाढ, पदोन्नती किंवा इतर सेवाविषयक नोंदींमध्ये काही त्रुटी असल्यास त्या वेळेत दुरुस्त करता येतील. परिणामी निवृत्तीवेतन प्रकरण अंतिम टप्प्यावर आल्यानंतर अनावश्यक विलंब होण्याची शक्यता कमी होईल.
तसेच मृत्यू पावलेले कर्मचारी, गंभीर आजारी कर्मचारी आणि तात्पुरते निवृत्तिवेतन घेणाऱ्या प्रकरणांना वेतन पडताळणीच्या कार्यवाहीमध्ये प्राधान्य देण्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.
निवृत्तीवेतन प्रकरणासाठी आवश्यक कागदपत्रे
निवृत्तीवेतन प्रकरण तयार करताना संबंधित कर्मचारी किंवा कुटुंबीयांकडून शासनाने निर्धारित केलेली आवश्यक माहिती, नमुने आणि कागदपत्रे वेळेत प्राप्त करून घेणे आवश्यक आहे.
कर्मचाऱ्याच्या बँक खात्याचा तपशील, नामनिर्देशनाची माहिती, कुटुंबीयांची माहिती आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे अचूकपणे सादर करणे महत्त्वाचे आहे. कागदपत्रांमध्ये त्रुटी किंवा माहितीमध्ये तफावत असल्यास प्रकरणाच्या मंजुरीस विलंब होऊ शकतो.
त्यामुळे संबंधित कार्यालयांनी निवृत्तीच्या आधीच आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करून घेण्यावर भर द्यावा, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत.
महालेखापाल कार्यालयाच्या आक्षेपांची 15 दिवसांत पूर्तता
निवृत्तीवेतन प्रकरणाची तपासणी करताना महालेखापाल कार्यालयाकडून काही त्रुटी किंवा आक्षेप नोंदविण्यात आल्यास त्यांची पूर्तता प्राधान्याने करण्याचे निर्देश आहेत.