8th Pay Commission: किमान वेतन 18 हजारांवरून 58 हजारांपर्यंत जाणार? सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी अपडेट
आठव्या वेतन आयोगाबाबत (8th Pay Commission) देशभरातील लाखो केंद्रीय सरकारी कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांचे लक्ष केंद्र सरकारच्या पुढील निर्णयाकडे लागले आहे. कर्मचारी संघटनांनी किमान वेतन ठरवण्याच्या पद्धतीत मोठे बदल करण्याची मागणी केली आहे. सरकारने हे प्रस्ताव मान्य केल्यास किमान मूळ वेतनात मोठी वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. काही अंदाजानुसार ही वाढ 66 टक्क्यांपर्यंत जाऊ शकते आणि फिटमेंट फॅक्टर 3 किंवा त्याहून अधिक निश्चित होऊ शकतो. याचा थेट परिणाम पगार आणि पेन्शनवर होणार आहे.
सध्या केंद्र सरकारच्या सातव्या वेतन आयोगानुसार किमान मूळ वेतन 18,000 रुपये आहे. आता कर्मचारी संघटनांचे म्हणणे आहे की बदललेल्या आर्थिक आणि सामाजिक परिस्थितीचा विचार करून किमान वेतनाची गणना नव्याने करणे आवश्यक आहे. आठव्या वेतन आयोगासाठी तयार होत असलेल्या संयुक्त निवेदनात हा मुद्दा ठळकपणे मांडण्यात आला आहे.
कुटुंब एककाचा मुद्दा हा या चर्चेचा मुख्य आधार आहे. सातव्या वेतन आयोगात कुटुंबातील तीन उपभोग युनिट्स गृहीत धरून वेतन निश्चित करण्यात आले होते. यात कर्मचारी, पती/पत्नी आणि दोन मुले असा विचार करण्यात आला होता. या निकषांवर 18,000 रुपये किमान वेतन निश्चित झाले. मात्र आता कर्मचारी संघटनांचे म्हणणे आहे की आजच्या परिस्थितीत अनेक कर्मचाऱ्यांवर पालकांचीही जबाबदारी असते. त्यामुळे कुटुंबातील सदस्यांची संख्या तीनवरून पाचपर्यंत वाढवावी.
जर सरकारने कुटुंब एकक पाचपर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव स्वीकारला, तर गणनेत 3 ते 5 या प्रमाणात सुमारे 66 टक्के वाढ दर्शवली जाते. यानुसार किमान मूळ वेतन 18,000 रुपयांवरून अंदाजे 54,000 रुपये होऊ शकते. काही तज्ज्ञांच्या मते हे वेतन 58,500 रुपयांपर्यंत जाऊ शकते. मात्र हे सर्व अंतिम निर्णयावर अवलंबून असेल.
फिटमेंट फॅक्टर हा देखील अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. सध्या सातव्या वेतन आयोगानुसार फिटमेंट फॅक्टर 2.57 आहे. कर्मचारी संघटनांनी तो 3 ते 3.25 दरम्यान निश्चित करण्याची मागणी केली आहे. जर हा प्रस्ताव मान्य झाला, तर सध्याच्या पगाराचे नवीन पगारात रूपांतर करताना मोठी वाढ दिसून येईल.
याचा परिणाम पेन्शनवरही होणार आहे. सध्या पेन्शन ही शेवटच्या मूळ वेतनाच्या 50 टक्के प्रमाणे दिली जाते. जर मूळ वेतनात वाढ झाली, तर त्यानुसार पेन्शनमध्येही वाढ होईल. त्यामुळे केवळ कार्यरत कर्मचारीच नव्हे, तर निवृत्त कर्मचाऱ्यांनाही या निर्णयाचा मोठा फायदा होऊ शकतो.
एकूणच, आठव्या वेतन आयोगाबाबत कर्मचारी वर्गात मोठी अपेक्षा आहे. किमान वेतन, फिटमेंट फॅक्टर आणि पेन्शनमध्ये लक्षणीय वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असली तरी अंतिम निर्णय केंद्र सरकारच्या घोषणेनंतरच स्पष्ट होईल. त्यामुळे सध्या सर्वांचे लक्ष सरकारच्या अधिकृत भूमिकेकडे लागले आहे.